Atçılıkta ekip olmadı mı hiç bir şey olmaz.
Atlardaki bütün olumsuz davranışların nedeni; insanlardan gördükleri kötü muamele sonucu yaşadıkları travmadır. Hiç bir at doğuştan kötü huylu değildir. İnsanların zorbaca ve acı veren davranışları ile bilinçsizce yapılan baskı ve zorlamalar, atların kötü huy sahibi olmasına ve tesis edilmiş / edilecek güven ortamının tamamen ortadan kalkmasına neden olmaktadır. Atlarla birlikte bir şeyler yapılacaksa öncelikle onun güvenini kazanmak şarttır. Bir atın bizi lider olarak kabul etmesi için önce bize güven duyması ve bizim de bu kazanılmış güvenin kaybolmaması için çok dikkatli olmamız gerekir. Atçılığa gönül vermiş duayen at sahibi Özdemir ATMAN’ın dediği gibi ‘’tay büyüyen bir çocuk gibidir.’’ Bunun için sabır emek ilgi göstermek ve bilgi sahibi olmak gerekiyor. At gibi düşünmeyi öğrenmeliyiz, şayet at verilen bir komutu, istenilen bir işi yapmıyorsa hatayı önce kendimizde aramalıyız. Karşılıklı zıtlaşma gittikçe artan çözümsüzlükleri beraberinde getirir. Unutulmaması gereken en önemli faktörlerden biri at yarışlarının başrol oyuncuları olan atların, birer canlı olduğudur. Atlarında da insanlar gibi psikolojileri vardır ve aynı insanlar gibi yaşadıkları ortamdan veya etkileşimde bulundukları insanlardan hoşlanır veya hoşlanmazlar. Eğer bir at bulunduğu ortamdan ve insanlardan hoşnut değilse bu durum davranışlarına yansır ve performansı üzerinde olumsuz etki yaratır. Biz insanların nasıl ki bir günü diğer bir günü ile aynı olmuyorsa, aynı şekilde bir atın da bir günü ile diğer günü aynı olmayabilir. Çeşitli sağlık sorunları ortaya çıkabilir,(gazı olur, ağrısı olur, ters yatmıştır, ayağını çarpmıştır, yem yemez v.b.) fakat atların konuşabilme gibi bir özellikleri olmadığından bu dertlerini anlatabilmelerine imkân yoktur. Antrenörü ve seyisi tarafından bu tip sorunları fark edilemeyen bir atın, o gün koşacağı yarışta başarılı olabilme şansını siz tahmin edin. Bir İngiliz tayının hipodromda geçirdiği bir gününü aşağıda anlatmaya çalışacağım.
Atçılıkta ekip olmadı mı hiç bir şey olmaz. Seyisinden, at sahibinden, antrenöründen tutun hepsi birlik isteyen bir iştir. Atla en fazla zaman geçiren seyistir. İyi bir seyis çok önemlidir. Seyis sabah atın yanına gelir. Atımızın her yeri kontrol edilmelidir. Ata dokunmalı her hangi bir yerinde yangısı var mı ayaktan kulağına kadar 6 kontrolü yapılmalıdır. Atımız yemini yiyip yemediği önünde yem kalmışmı kontrol edilmesi de çok önemlidir. Hatta atımızın dışkısını bile kontrol etmek atın sindirimi hakkında bize birçok bilgi verecektir. Atın temizliği tımarı yapılır, eyeri vurulur. Bokstan çıkar çıkmaz ata binilmemeli 10 dk kadar yürütülerek boksunda hareketsiz duran atın ayağının açılması sağlanmış olur. Yaklaşık 45 dakikaya yakın binek yapılır. Atın belirli bir idmanı vardır.
At idman jokeyine teslim edilerek antrenör tarafından nasıl bir çalışma yapılacağı konusunda bilgi ve gerekli talimatlar verilir. İdman esnasında antrenör atı gözlemler ve atla ilgili idman jokeyinden bilgi alır gelen bilgiye göre gerekiyorsa idman programında değişikliğe gidilir. İdman programına göre çalışan atı seyis tarafından teslim alır. At ahırına getirilir eyeri sökülür ve teri havlu ile kurulanır. Mevsime ve hava durumuna uygun olarak uygun olan blanketi örtülür. Vücut ısısı normale dönene kadar yedekte dolaştırılır. Hava durumuna göre duşa sokulur, ayakları temizlenip bandajlanıyor, tımar edilir ayakları yıkanır. At dinlenmeye çekilir. Atın yanından ayrılırken ot veya yonca verilmesinde sakınca yoktur. Sabah çalışmasının üzerinden en az iki saat geçtikten sonra yem verilmelidir. Akşam saatine kadar dinlenen ve yemlenen atlar, tekrar günün ikinci idmanı için hazırlanır. Sabah yapılan işlemler bir kez daha tekrarlanır.
Atımızın akşam 15.00 – 17.00 saatleri arasında akşam gezintisi vardır. Uygulanan idman programına göre yedek veya binek yapılır. Çok ağır idmanı yoksa veya galop günü değilse binek yapılması atın kemik gelişimi adına daha faydalıdır. Akşam gezintisi bittikten 1 saat sonra yem verilebilir. Atımıza istirahat edip mental olarak yıpranması ve buna bağlı olarak sakatlanma riski de yükselir. İdman programı hazırlarken haftanın bir günü istirahat planlanmalıdır. Çalışmaların her gün aynı saatte yapılması ayrı bir önem arz eder. At zamanla bunu anlar ezberler. Yoksa atlarda performans düşüklüğü yaşanır
At Bilimleri Dergisi Köşe Yazarı
YORUMLAR