Atın ayak anatomisini iyi bilmek ve ayaklarına düzenli bakım yapmak hayati önem taşır.
Ayak ve tırnak bakımı atlar için son derece önemlidir. Atın ayaklarındaki en küçük bir rahatsızlık bile onun hizmet verememesine neden olabilir. Bu nedenle, atın ayak anatomisini iyi bilmek ve ayaklarına düzenli bakım yapmak hayati önem taşır. Ayakta dört ana kemik bulunmaktadır: bukağılık kemiği, taç kemiği, ayak kemiği ve kayık kemiği. Bu kemiklerin üzerindeki eklemler, topuk, taç ve ayak eklemidir. Tırnağın temel görevi, atın ayağını oluşturan organları korumaktır. Bu görevi yerine getirebilmesi için tırnağın her zaman sağlam ve esnek olması gerekir. Bu sağlamlık ve elastikiyet, düzenli bakım ve çakım ile sağlanır. Tırnak, kasnak, taban ve çatal olmak üzere üç ana bölüme ayrılır.
Kasnak, atın ayağının toprağa basan en büyük kısmıdır. Derinin sonlandığı yerden başlayarak eğik bir şekilde aşağıya ve yanlara uzanır. Normalde beyaz olan kasnak, hastalık durumlarında kızarabilir, sararabilir veya çürüyebilir. Ökçe, tabanın kolları arasına giren bir yapıya benzer ve tırnağın destekleyicisidir. Çatal, tırnağın diğer parçalarından daha yumuşak ve elastiktir ve taban yastığındaki yağ bezlerini korur.
Genç atların tırnakları, daha sonraki yarış hayatı için çok önemlidir. Doğumdan sonra 5. haftadan itibaren ve sonrasında her ay, tırnaklar törpülenmeli, kısaltılmalı ve eşitlenmelidir. İlk çakıma alıştırmak için, her gün temizlik sonrası lastik tokmak kullanarak atın çakılmaya alıştırılması önemlidir. İlk çakım, ayak sorunlarını ve tendon rahatsızlıklarını önlemek açısından kritiktir. Nallı atlar, özellikle sert zeminlerde çalışan yarış atları, düzenli olarak nal takılması gereken atlar arasındadır. Atın çalışmadığı zamanlarda, ahırda hareketsizlik ve zemin pisliği, tırnağa zarar verebilir. Tırnak bakımının amacı, bu zararlı etkileri önlemektir. Bir nallama süresi genellikle 1-1,5 aydır. Bu süre içinde, atın tırnakları sağlam olsa bile, uzayan kısımlar kesilir ve eski nal düzeltilip tekrar takılırsa “kayar” denir. Uzun tırnaklar için nallama süresi 1,5-2 ay olabilir. Ayakta iyi kurutulmayan su, kıllar arasından süzülerek çatalın orta oluğuna ulaşabilir ve çatalın çürümesine neden olabilir. Bu nedenle, atın ayaklarındaki suyun iyice kurulanması önemlidir.
Çalışma sonrası yapılan masajlar ve bandajlar, atın bir sonraki göreve hazır olmasını ve istirahatini rahat geçirmesini sağlar. Masaj ve bandajdan önce, atın ayağı soğuk su ile iyice yıkanır ve kurulanır. Daha sonra alkol veya friksiyon ile yukarıdan aşağıya ve dairesel hareketlerle masaj yapılır. Çok yorgun atlara sirkeli kil uygulanabilir ve ayaklar kil içinde bırakılır. Kil olmadığında, dinlenme bandajları aynı işlevi görür. Eğer bir rahatsızlık veya sakatlık fark edilirse, veteriner hekime başvurulmalıdır. Veteriner kontrolü, yemden önce yapılmalıdır ve genellikle yorgun olan atlara yem verilmez. Yem, çalışmadan en az 2 saat önce ve çalıştıktan sonra en az 2 saat sonra verilmelidir. Hava rüzgarlı veya soğuksa, atın örtüsü hemen örtülmeli, teri örtü altından alındıktan sonra ayaklar kurulanır.
YORUMLAR