Atların Doğal Yürüyüşleri 

Atların üç tür doğal yürüyüşü vardır: adeta, süratli ve dörtnal.

Adeta

• Tanım: Atın en yavaş ve en az güç harcayarak hareket ettiği yürüyüş şeklidir. Dört ayağını da birbirinden bağımsız olarak kullanır.
• Özellikler:
  • Dört zamanlı, adımlayıcı ve uçuş anı olmayan bir yürüyüştür.
  • Yürüyüşe arka ayakla başlanırsa adımlar aynı yan, ön ayakla başlanırsa çapraz olur.
• Adım Sıraları:
  • Sağ arka ayakla başlanırsa: sağ arka, sağ ön, sol arka, sol ön.
  • Sağ ön ayakla başlanırsa: sağ ön, sol arka, sol ön, sağ arka.
• Kolay Hatırlama: Ön ayaklardan birinin yere basmasından önce her zaman aynı yandaki arka ayak yere basar. Bu ön ayağın yere basmasını çapraz arka ayak izler.
• Çeşitleri:
  • Toplu Adeta: Arka ayaklarının basış yerine göre.
  • Orta Adeta (Çalışma Kararı): Orta tempoda yapılan adeta.
  • Uzun Adeta: Uzun adımlarla yapılan adeta.
  • Serbest Adeta: Daha serbest ve rahat bir adeta.

Süratli

• Tanım: Adım sırasının en düzenli ve en tempolu olduğu yürüyüş çeşididir. Çapraz ayakların aynı anda kaldırılması ve yere koyulması ile yol alınır.
• Özellikler:
  • İki zamanlıdır.
  • Uzun mesafeleri kısa zamanda ve nispeten daha az güçle katetmek için en uygun yürüyüş çeşididir.
  • Adımların biniciye ilettiği darbeler, çapraz ayak basmalarının değiştiği anda olur. İleriye giden arka ayağın yerden kalkmasıyla atın sağrısı yükselir ve darbeler binicinin vücudunu eyerden dışarıya atmaya çalışır.
• Binicilik Şekilleri:
  • Adi Süratli: Binicinin atın adım darbelerine oturarak uyum sağladığı biniş şeklidir.
  • Hafif Süratli: Binicinin atın adım darbelerine oturup kalkma suretiyle uyum sağladığı biniş şeklidir. Manej binişlerinde iç arka yere bastığında binici eyere oturur.
• Çeşitleri:
  • Toplu Süratli: Adımların yüksekliği ve yere basış yerine göre.
  • Çalışma Kararı Süratli: Orta tempoda yapılan süratli.
  • Orta Süratli: Daha hızlı adımlarla yapılan süratli.
  • Uzun Süratli: En hızlı tempoda yapılan süratli.

Dörtnal

• Tanım: Üç zamanlı ve ileriye sıçrama şeklinde mesafe kat eden bir yürüyüş şeklidir.
• Özellikler:
  • Yumuşak tempoludur ve yuvarlanma hareketi binici tarafından rahatlıkla izlenir.
  • At bu yürüyüşünü dört ayağının farklı kas hareketiyle yapar.
  • İlk hamleyi yapan ön ayağa göre dörtnalın yanı belirlenir. Sol ön ayak önde ise sol yan, sağ ön ayak önde ise sağ yandır.
• Adım Atışları:
  • Dış ön ayak ve iç arka ayağın aynı anda yere basması.
  • İç ön ayağın yere basması.
  • Kısa bir süre havada kaldıktan sonra dış arka ayağın yere basması.
• Binicilik Şekli: Binici, belirgin darbeler yerine dört vuruştan oluşan tatlı bir yuvarlanma hareketi hissini veren ritmik hareketleri hisseder. Binici derin bir oturuş ve doğal yumuşaklıkla atın bu hareketine uymalıdır.
• Çeşitleri:
  • Toplu Dörtnal: Yoğun tempoda yapılan dörtnal.
  • Çalışma Kararı Dörtnal (Normal veya Doğal Dörtnal): Orta tempoda yapılan dörtnal.
  • Orta Dörtnal: Daha hızlı adımlarla yapılan dörtnal.
  • Uzun Dörtnal: En hızlı tempoda yapılan dörtnal.
  • Yarış Dörtnalı: Yarışlar için kullanılan en hızlı dörtnal.

Bahar Özsoy

At Bilimleri Dergisi Köşe Yazarı