Antrenman programımız somut olmalıdır.
Atlardaki bütün olumsuz davranışların nedeni; insanlardan gördükleri kötü muamele sonucu yaşadıkları travmadır. Hiç bir at doğuştan kötü huylu değildir. İnsanların zorbaca ve acı veren davranışları ile bilinçsizce yapılan baskı ve zorlamalar, atların kötü huy sahibi olmasına ve tesis edilmiş / edilecek güven ortamının tamamen ortadan kalkmasına neden olmaktadır. Atlarla birlikte bir şeyler yapılacaksa öncelikle onun güvenini kazanmak şarttır. Bir atın bizi lider olarak kabul etmesi için önce bize güven duyması ve bizim de bu kazanılmış güvenin kaybolmaması için çok dikkatli olmamız gerekir. Atçılığa gönül vermiş duayen at sahibi Özdemir ATMAN’ın dediği gibi ‘’tay büyüyen bir çocuk gibidir.’’ Bunun için sabır emek ilgi göstermek ve bilgi sahibi olmak gerekiyor. At gibi düşünmeyi öğrenmeliyiz, şayet at verilen bir komutu, istenilen bir işi yapmıyorsa hatayı önce kendimizde aramalıyız. Karşılıklı zıtlaşma gittikçe artan çözümsüzlükleri beraberinde getirir. Unutulmaması gereken en önemli faktörlerden biri at yarışlarının başrol oyuncuları olan atların, birer canlı olduğudur. Atlarında da insanlar gibi psikolojileri vardır ve aynı insanlar gibi yaşadıkları ortamdan veya etkileşimde bulundukları insanlardan hoşlanır veya hoşlanmazlar. Eğer bir at bulunduğu ortamdan ve insanlardan hoşnut değilse bu durum davranışlarına yansır ve performansı üzerinde olumsuz etki yaratır. Biz insanların nasıl ki bir günü diğer bir günü ile aynı olmuyorsa, aynı şekilde bir atın da bir günü ile diğer günü aynı olmayabilir. Çeşitli sağlık sorunları ortaya çıkabilir,(gazı olur, ağrısı olur, ters yatmıştır, ayağını çarpmıştır, yem yemez v.b.) fakat atların konuşabilme gibi bir özellikleri olmadığından bu dertlerini anlatabilmelerine imkân yoktur. Antrenörü ve seyisi tarafından bu tip sorunları fark edilemeyen bir atın, o gün koşacağı yarışta başarılı olabilme şansını siz tahmin edin. Bir İngiliz tayının hipodromdaki antrenmanını aşağıda anlatmaya çalışacağım.
Antrenman programımız somut olmalıdır. Programda atımızın yeteneği, yani yapabileceği iş antrenör olarak tarafından iyi bilmelidir. Çünkü hiçbir at diğerinin aynı değildir. Ayrıca hiçbir at ilk yüklemede en yüksek efora ulaşamaz, en üst eforla çalıştırılmaz. Atımızın özellikle genç at olması sebebiyle hassas olduğu bir durum olan psikolojik stres ilk sırada düşünülmeli, antrenmanda atın bu stres sonucu ortam ve nesnelere verebileceği tepki unutulmamalıdır; bu nedenle antrenmanlarda öncelikle atın psikolojisi ve güven duygusu desteklenmelidir.
Sabit bir idman programı yoktur. böyle bir program olsaydı antrenörlere gerek kalmazdı.
Atımızın özelliklerine ve fizik durumuna göre idman programı belirlemek durumundayız. Bir at ilk antrenmanda 1400 metreyi 4 dakikada koşmuşsa yarın 1400 metreyi 4 dakikada daha kolay koşabilecek enerjiyi depolayacaktır. Bir idmanda beklenilen netice alınıp alınmadığını, tetkik etmek ve bunu bilmek lazımdır. At sahiplerinin en büyük korkusu da atlarının sakatlanması, tüm çabalar da onların zarar görmemesi içindir.
Tay ilk seferinde çok iyi bir sprint yapası kazanç değil aksine zararınadır. Ülkemizde ve dünyada idman Dereceleri 200 metrelik tempolar Şeklinde Tutulur. Binek (İdmana Dahildir) Kenter ( 19-20 Sn) İkinci Kenter (17 Sn) Turvakar Galop (15 Sn) Galop (11-14 Sn) dir.
2 yaşlı İngilizler için yıl içinde 2 tane Grup1 koşusu,
* Ankara’da 1300 metre çim pistte koşulan Karayel Koşusu,
* İstanbul’da 1600 metre çim pistte koşulan Çaldıran Koşusu,
* İstanbul’da, 1600 metre çim pistte koşulan Erkek Tay Deneme ve Dişi Tay Deneme Koşularıdır.
At Bilimleri Dergisi Köşe Yazarı
YORUMLAR