Atlarda Tetanoz “SESSİZ ÖLÜM”

Atlar tetanoza en duyarlı türlerden biridir. Tetanoza neden olan bakteri (Clostridium tetani) toprakta, gübrede ve çevrede yaygın olarak bulunur. Gövdede oluşan küçücük bir yara bile – fark edilmeden kapanmış olsa dahi – bu bakterinin vücuda girmesi için yeterlidir.

Bu hastalığın en tehlikeli yanı, ilk belirtilerin fark edildiğinde çoğu zaman çok geç olunmasıdır.

Tetanoz nasıl ilerler?
Bakteri, oksijensiz ortamda çoğalarak güçlü bir toksin üretir. Bu toksin sinir sistemini etkiler ve kasların kontrolsüz şekilde kasılmasına neden olur. Erken dönemde fark edilmesi zordur.

Kritik belirtiler:

• Vücutta genel sertleşme

• Çene kilitlenmesi (ağzını açamama)

• Kuyruğun dik tutulması

• En ufak sese aşırı irkilme

• Üçüncü göz kapağının belirgin şekilde görünmesi

• Ayakta durmakta zorlanma

Bu belirtiler başladığında, hastalık genellikle ileri evrededir ve tedaviye rağmen ölüm riski çok yüksektir.

Neden “sessiz ölüm”?
Çünkü:

• Yara küçük ve fark edilmemiş olabilir

• Günlerce hiçbir belirti göstermeyebilir

• İlk kas sertliği görüldüğünde toksin sinir sistemine çoktan yayılmıştır

Tedavi zor, korunma çok kolaydır.

Korunmanın TEK güvenilir yolu: AŞI

• Tetanoz aşısı yıllık olarak mutlaka yapılmalıdır

• Ucuzdur, erişilebilirdir ve hayat kurtarır

• Yaralanma durumunda aşı geçmişi bilinmiyorsa acil tekrar doz gerekir

• Doğum, cerrahi müdahale veya derin yaralar öncesi ekstra önemlidir

At + toprak = tetanoz riski
Küçük yara = ölümcül sonuç
Sertleşme ve üçüncü göz kapağı = geç kalındı
Yıllık aşı = zorunlu ve vazgeçilmez

Ali Ekber Ün

At Bilimleri Dergisi İmtiyaz Sahibi.