Laminitis, atlarda ayak tabanındaki lamina dokusunun iltihaplanması sonucu oluşan ciddi bir hastalıktır.
Laminitis, atlarda ayak tabanındaki lamina dokusunun iltihaplanması sonucu oluşan ciddi bir hastalıktır ve hızlı veya aşırı şeker ve nişasta alımı ile doğrudan ilişkilidir. Beslenme, bu hastalığın önlenmesinde kritik rol oynar. Aşağıda laminitis riskini artıran yiyecekler listesi ve nedenleriyle birlikte verilmiştir:
Yüksek Şeker İçeren Meyveler (Aşırı ve kontrolsüz)
- Elma (fazla miktarda)
- Armut
- Karpuz
- Muz
- Kavun, çilek
Risk: Fruktoz ve glikoz yüksekliği → bağırsakta fermantasyon → endotoksin üretimi → laminitis tetiklenebilir.
Fazla Tahıl ve Nişasta İçeren Yemler
- Yulaf, arpa, mısır (fazla miktarda veya tek seferde verilirse)
- İşlenmiş tahıl gevrekleri
- Ekmek ve unlu mamuller
Risk: Nişasta bağırsakta hızlı fermante olur → asidik ortam → bağırsak florası bozulur → laminitis riski yükselir.
Şekerli İşlenmiş Ödül Yemleri
- Şekerleme
- Pekmez
- Tatlı bisküvi veya kek
- İnsanlara özel tatlılar
Risk: Hızlı kan şekeri yükselmesi ve bağırsak mikroflorasının bozulması.
Aşırı Sulu veya Fermente Meyve/Sebzeler
- Çok olgun veya fazla sulu meyve
- Ev yapımı meyve püresi veya komposto
Risk: Fermentasyon sonucu gaz ve toksin oluşumu → laminitis tetikleyebilir.
Fazla Ot veya Saman (Zengin Şekerli Otlar)
- İlkbaharda çok tatlı çayır otları
- Genç yonca ve alfalfalar
Risk: Özellikle insülin dirençli atlarda, yüksek fruktoz ve sukroz içeriği laminitis riskini artırır.
Ekstra Risk Faktörleri
- Hızlı yem değişimleri
- Aşırı kilo / obezite
- Hareketsizlik
- Endokrin bozukluklar (PPID, EMS) Bu faktörler laminitis riskini besin etkisiyle katlayabilir.
Önleme Önerileri
- Tahıl ve nişastalı yemleri kontrollü ver.
- Meyve ve tatlıları küçük porsiyonlarda ödül olarak kullan.
- Şeker oranı yüksek genç otu sınırla.
- Hızlı değişikliklerden kaçın; yemleri yavaş yavaş adapte et.
- Kilolu atlar için düşük glisemik indeksli diyet uygula.
At Bilimleri Dergisi İmtiyaz Sahibi.
YORUMLAR