Atın günlük yem miktarı canlı ağırlığına, yaşına, çalışma düzeyine, kondisyonuna ve kullanılan yemin enerji değerine göre belirlenmelidir.
Atın günlük yem miktarı canlı ağırlığına, yaşına, çalışma düzeyine, kondisyonuna ve kullanılan yemin enerji değerine göre belirlenmelidir. En temel kural, atın beslenmesinde kaba yemin (kuru ot, çayır otu vb.) temel oluşturmasıdır.
Kaba yem miktarı
Genel olarak yetişkin bir atın günlük kuru madde tüketimi, canlı ağırlığının yaklaşık %1,5–2,5’i arasında planlanır.
Örneğin 500 kg bir at için:
| Günlük miktar | 500 kg at |
|---|---|
| %1,5 | 7,5 kg kuru madde |
| %2,0 | 10 kg kuru madde |
| %2,5 | 12,5 kg kuru madde |
Pratikte çoğu sağlıklı yetişkin at için günde yaklaşık 8–12 kg kuru madde karşılığı kaba yem iyi bir başlangıç aralığıdır. Ancak burada önemli bir ayrım vardır: 10 kg kuru madde = 10 kg kuru ot demek değildir. Otun nem oranına göre tartılan miktar değişir.
Kesif yem ne kadar verilmeli?
Kesif yem; yulaf, arpa, pelet yem, müsli vb. olabilir.
Her atın kesif yem ihtiyacı aynı değildir.
- Hafif çalışan at → az miktarda veya hiç ihtiyaç olmayabilir.
- Orta çalışan spor atı → enerji ihtiyacına göre artırılabilir.
- Yoğun çalışan spor atı → daha yüksek enerji/protein içeren rasyon gerekebilir.
- Fazla kilolu at → kesif yem kısıtlanabilir.
- Büyüyen tay → yaşına uygun dengeli rasyon gerekir.
Genel olarak kesif yem tek seferde büyük miktarda verilmemeli, günlük miktar mümkünse en az 2–3 öğüne bölünmelidir.
500 kg çalışan bir at için örnek
Örneğin orta düzeyde çalışan, 500 kg ağırlığında sağlıklı bir spor atında günlük başlangıç rasyonu kabaca şöyle düşünülebilir:
🌾 Kaba yem: yaklaşık 8–12 kg/gün
🥣 Kesif yem: yaklaşık 2–4 kg/gün
💧 Su: yaklaşık 25–40 litre/gün veya koşullara göre daha fazla
Fakat 2–4 kg kesif yem kesin bir reçete değildir. Kullanılan yemin enerji yoğunluğu ve atın yaptığı iş mutlaka hesaba katılmalıdır.
En önemli besleme kuralları
1. Kaba yem temel olmalı.
Atın sindirim sistemi uzun süreli kaba yem tüketimine göre çalışır.
2. Kesif yem bir anda verilmemeli.
Büyük miktarda tahıl/kesif yem verilmesi sindirim sistemi problemleri ve laminitis riskini artırabilir.
3. Yem değişikliği yavaş yapılmalı.
Yeni yeme geçiş mümkünse birkaç gün içinde kademeli gerçekleştirilmelidir.
4. Atın kondisyonu takip edilmeli.
Sadece “kaç kilogram yem verdiğimiz” değil, atın vücut kondisyonunun nasıl değiştiği önemlidir.
5. Temiz su sürekli ulaşılabilir olmalı.
6. Tuz/mineral ihtiyacı unutulmamalı.
Özellikle terleyen spor atlarında mineral-elektrolit dengesi önem kazanır.
Basit formül
Günlük kaba yem kuru maddesi ≈ canlı ağırlık × %1,5–2,5
Örneğin:
500 kg × %2 = 10 kg kuru madde/gün
Bu değer, rasyon hazırlamak için başlangıç noktasıdır; otun analizine, kesif yemin etiketindeki besin değerlerine, çalışma düzeyine ve atın kondisyonuna göre veteriner hekim veya at besleme konusunda uzman tarafından ayarlanmalıdır.
YORUMLAR