Atın kolik olduğundan emin olmak için bütün belirtilerin görülmesi gerekmez.
Atlarda kolik, bağırsak kaynaklı karın ağrısını ifade eder ve tek başına bir hastalık değil, acil değerlendirme gerektiren bir belirti grubudur. Hafif gaz sancısından bağırsak dönmesine kadar çok farklı nedenleri olabilir. Bu nedenle özellikle şiddetli veya hızla kötüleşen belirtilerde veteriner hekime hemen haber verilmelidir.
Kolik nasıl anlaşılır?
En sık görülen belirtiler:
| Belirti | Nasıl görülür? |
|---|---|
| Yere bakma | At sürekli karnına veya böğrüne bakar |
| Ön ayağıyla yeri eşeleme | Huzursuz şekilde zemini eşeler |
| Yatıp kalkma | Normalden sık yatar, tekrar kalkar |
| Yuvarlanma | Ağrı nedeniyle kendini yere atıp yuvarlanabilir |
| Terleme | Ortam sıcaklığına bağlı olmaksızın terleyebilir |
| Karına tekme atma | Arka ayağıyla karın bölgesine vurabilir |
| Huzursuzluk | Yerinde duramaz, sürekli hareket etmek ister |
| Dışkılama değişikliği | Dışkı azalabilir veya tamamen kesilebilir |
| İştahsızlık | Yemek ve suya ilgisini kaybedebilir |
| Dudak kıvırma / germe | Ağrı ve huzursuzlukla birlikte görülebilir |
| Kalp atımının artması | Özellikle orta/şiddetli kolikte önemli bir bulgudur |
| Bağırsak seslerinin azalması/artması | Veteriner muayenesinde değerlendirilir |
Özellikle tehlikeli belirtiler
Şunlardan biri varsa beklemeyin, veteriner hekime acilen ulaşın:
- Şiddetli ve sürekli yuvarlanma
- Kontrol edilemeyen huzursuzluk
- Belirgin terleme
- Karın bölgesine sürekli tekme atma
- Çok hızlı kalp atımı
- Diş etlerinin normal pembe renginden koyu kırmızı, morumsu veya çok soluk hale gelmesi
- Hiç dışkı yapmama ve gaz çıkaramama
- Karında belirgin şişlik
- Atın yere çökmüş veya ciddi şekilde halsiz olması
- Ağrının giderek artması
Atın kolik olduğundan emin olmak için bütün belirtilerin görülmesi gerekmez. Bazı ciddi kolikler başlangıçta yalnızca hafif huzursuzluk veya yem yememe şeklinde başlayabilir.
Kolik şüphesinde ilk yapılacaklar
- Veterineri hemen arayın.
- Atı güvenli bir yerde gözlem altında tutun.
- Yem vermeyin; veteriner hekimin önerisini bekleyin.
- Su konusunda veteriner hekimin yönlendirmesine uyun.
- Atın nabız, solunum, ateş ve dışkılama durumunu takip edin.
- Şiddetli şekilde yuvarlanıyorsa kendisine zarar vermeyeceği güvenli bir alan sağlayın.
- Veteriner önerisi olmadan ağrı kesici/ilaç vermeyin.
- Atı uzun süre zorla yürütmeyin; kontrollü hareket konusunda veterinerin talimatını izleyin.
Ahır için hızlı kolik kontrolü
Normalden farklı davranış + iştahsızlık + karına bakma/eşeleme + yatıp kalkma + dışkı azalması = kolik şüphesi.
YORUMLAR