Başlıkla kullanılan yardımcı donanımlar, atın çalışma sırasında baş ve boynunu doğru şekilde taşımasını öğretmek, ağızlık demirinin etkilerini kuvvetl
Başlıkla kullanılan yardımcı donanımlar, atın çalışma sırasında baş ve boynunu doğru şekilde taşımasını öğretmek, ağızlık demirinin etkilerini kuvvetlendirmek, atın binicinin komutlarına daha fazla itaat etmesini sağlamak ve atın boynunun ileriye doğru uzanmasını sağlamak amacıyla kullanılır. Ayrıca, yanlış eğitim veya boynun doğal yapı bozukluklarından kaynaklanan kötü alışkanlıkların giderilmesi için de kullanılır. Başlıca yardımcı donanımlar şunlardır: martingal, yan kayışı, şambon, gog ve kontinental dir.
a. Martingal
Martingalin amacı, atın başını aşağı indirmesini sağlamak, başını havaya kaldırdığında ortaya çıkan ağızlık demiri kaçamaklarını önlemek ve biniciye daha fazla denetim olanağı sağlamaktır. Martingal çeşitleri şunlardır:
- El Martingalı:
- Atın baş ve boynuna, kısa sürede görünüşte güzel ve eğitimli bir konum vermek için kullanılır.
- Kolan kayışından geçirilir, atın ön bacakları arasından alınıp her iki ağızlık demiri halkalarından geçirilerek binicinin ellerine ulaşan uzunca bir dizgin kolundan ibarettir.
- Duyarlı elleri olmayan biniciler için atı zorlayıcı olabilir. Doğru kullanılmazsa atın adımlarını bozar ve istenmeyen yürüyüşlere neden olabilir.
- Çatal Martingal (Hareketli Martingal):
- Dizginler martingal halkalarının içinden geçer. At, halkanın izin verdiği ölçüden daha yükseğe başını kaldırdığında ağzına basınç uygulayarak devreye girer.
- Ani ve tehlikeli baş kaldırışlarında biniciyi kafa darbesinden korur.
- Ayarlanmasında martingal halkaları omuz başı ile aynı yükseklikte olmalıdır. Dizginlerden ileri kayarak ağızlık demiri ve dişlere takılmasını önleyen kelebekler bulunmalıdır. Yaygın olarak kullanılan bir donanımdır.
- Sakal Martingal (Sabit Martingal):
- Her iki ucunda birer ilmik olan derinin bir ucu ön bacakların arasından kolana, diğer ucu ise burunsalığa bağlanır.
- Atın başını belirli bir noktada sabitleyeceğinden, özellikle engel atlayışında atın baş ve boynunu uzatmasına engel olur.
b. Yan Kayışı
- Bir ucu kolan kayışına, diğer ucu ağızlık demirine takılan, ortasında esnemeyi sağlayan lastik bir halka olan kayıştır.
- Atın sağında ve solunda olmak üzere çift kullanılır.
- Takılırken atın burnunun dikeyden biraz ilerde olmasına dikkat edilmelidir.
- Lonj çalışmalarında yan kayışı kullanıldığında, iç yandaki kayış dış yandakinden 10 cm kadar kısa takılmalıdır. Yan değiştirince kayışların durumu da değiştirilmelidir.
c. Şambon (Chambon)
- Tepe kayışına tokalanan iki halkalı bir parça, kolana tespit edildikten sonra ön ayaklara doğru uzanan 90 cm uzunluğunda halkalı bir kayış ve iki ucu çengelli 135 cm uzunluğunda yuvarlak bir ipten oluşur.
- Bu ip, kolana tespit edilen kayışın halkasından geçirilir. Boşta kalan iki ucu sağlı ve sollu olarak tepe kayışına takılı olan kayışın halkalarından geçirilip ağızlık demirinin halkalarına tokalanır.
- Şambon, atın ağzına geriye doğru bir basınçta bulunmaz. Atın ileri ve yanlamasına olan bütün davranışlarına ve uzanışlarına tam bir serbestiyet verir.
- At, başını yukarı kaldırırsa, tepe kayışına tokalanmış bulunan kayışın basıncını hisseder. Bu da atın başını ve boynunu aşağıya doğru uzatmasını sağlar. Baş aşağı indiğinde kantarma demiri ağızdaki normal yerine gelir ve at gevşemeye başlar.
- Sinirli ve çabuk heyecanlanan atları sükunete getirir.
d. Gog (Gogue)
- Şambona benzer, ancak tepe kayışı ve kantarma halkasından geçen ip, göğüs arasından gelen halkaya takılır.
- Değişik kullanma şekilleri vardır. At başını yukarıya kaldırma eğilimi gösterdiğinde ağızlık demiri ata acı verir, at bundan kurtulmak için başını eğmek ve boynunu kırmak zorunda kalır.
e. Kontinental (Continental)
- Burun ve tepe noktasından bağlanan iki kayışın, göğüs altından gelen kayışın tokasına irtibatlanması suretiyle başı aşağıya almaya yönelik tepe basıncı uygulayan bir donanımdır.
- Başlangıçta 20 dakikadan fazla kullanılmaz. Kısaltma işlemi tedricen yapılır. Binicili olarak kullanılmaz.
Bu yardımcı donanımlar, atın eğitiminde önemli bir rol oynar ve binicilerin atlarını daha etkili ve güvenli bir şekilde kontrol etmelerine yardımcı olur.
YORUMLAR