Engel Atlama

Atlayış atların adeta , süratli , dörtnal gibi doğal hareketlerindendir. Genel anlamıyla baş boyun hareketleri ve  ayakların gerilmesiyle at  gövdesinin yerden ayrılmasıdır.

Engel atlamanın :engele yaklaşma , kalkış ,havada uçuş , yere iniş , yerle temas olmak  üzere beş  safhası vardır.

1. Engele yaklaşma : Engele yaklaşırken at burun ucunu ve  boynunu uzatır. Bu atın engeli  görmesini , engele kalkış noktasını  ve dengesini  bulmasını sağlar.

Engele yaklaşma sırasında dikkat edilecek hususlar şunlardır :

• Dizgin ve baldır temasının sağlanmış olması,
• Dengeli ve yumuşak olunması ,
• Atın doğru tanzim edilmiş olması,
• Atın, binicinin iki baldırı arasında ve önünde olması ,
• Tempo bozulmadan ve engele saldırmadan, yuvarlak dörtnal yaparak atın ileri gitme isteğinin muhafaza  edilmesi ,
• Engele yaklaştıkça kaynaklar ile daha çok eyere girilmesi,
• Gözlerin mümkün olduğu kadar önceden atlanacak olan engele odaklanması,
• Gerekirse tanzim için ,atı asla rahatsız etmeyecek küçük yarım alı komaların yapılabilmesi,
• Ellerin sürekli yerinde (aşağıda) tutulması,
• Kalkış öncesi son batü de atın kuvvetle kavranmasıdır.
• 2. Kalkış : At  engelin  önüne geldiğinde ilerideki ön ayağın bastığı  yer aynı zamanda kalkma  noktası  olur. At bu adımı atarken aynı  zamanda da bu  ayaktan kalkmak  için gerekli gücü alır. Bu  ayak omuzların gerçek kalkışını  yapar. arka ayakların batüsü oluşacağı sırada ön  ayaklar daha yerle temasta veya yeni  yerini  terk etmiş olurlar . Artların gövde altına sürülmeleri için en  uygun zaman ön  ayakların kalkmış  oldukları andır ve arka  ayakların izleri olabildiğince önlerin izlerine yakın veya geçmiş olması  iyi  sonuç verir. Engele  kalkış sırasında dikkat edilecek hususlar:

• Dizgin ve baldır temasının devam ettirilmesi,
• İdeal  maniye  kalkma  noktasının bulunması,
• Binicinin ağırlık  merkezinin atın ağırlık merkezine uyması ,
• Hareketlerin ilerisinde veya gerisinde kalmadan hareket ile  birlikte olunması ,
• Uyluk, diz, baldır ve üzengi dayanma noktaları ile dengede kalınması ,
• Alt uzuvların eyerle temasta ve atla teması devam ederken oturuş yerinin eyerden kalkmış olması ,
• Sırt hattının ileriye doğru gerilmesi , çenenin yukarı doğru kaldırılması ,
• Kalça ve diz eklemlerinin açılmaya hazır durumda olması ,
• Yumrukların boynun iki yanında ve atın ağzını takip etmesidir.

3. Havada  uçuş :  At havaya fırlar ve  uçuş anında ağırlık merkezini ve  baş boyunla ön ayaklarını ileriye uzatır. Bu durumda , ağırlık merkezine bütün vücut ağırlığı yüklenir . Ayrıca ayakların kasları gevşer ve aşağı sarkar. Engel üzerinden geçerken , atın yere paralel durumunda , gövde geriden ileriye yeniden toparlanıp büzülerek arka ayakların engel üzerinden rahatça geçmesine olanak verir .

Havada uçuş sırasında dikkat edilecek hususlar :

• Binicinin ağırlık merkezinin atın ağırlık merkezine uymaya devam etmesi ,
• Kalkış sonrası at ile uyumun devam ettirilmesi ,
• Ellerin atın ağzına doğru uzatılması ,
• Büstün gereğinden fazla atın  boynuna  yatmaması,
• Bakışların bir  sonraki  engele yöneltilmesi ,
• Sırt hattı gerginliğinin korunması ,
• Denge  için atın boynuna eller ile  yaslanılmaması ,
• Uyluk,  diz, baldır ve üzengi dayanma noktaları ile dengede kalınması,
• Atın ağzıyla temasın devam ettirilmesidir.

4. Yere iniş : At engelin iniş  tarafında ve  havadayken arka  ayakları yukarı  toplanmış ; ön  ayaklar,baş boyun ve burun ucu ileriye doğru uzatılmış , engele geliş şeklinde veya yaklaşmada olduğu  gibi ,arka kısmın ağırlığı  ağırlık  merkeziyle  birlikte ileriye  uzatılmış durumdadır. Bu artların  engelden kurtarılmasına yardım eder.

Yere  iniş  sırasında dikkat edilecek hususlar :

* Kaynakların eyere yaklaştırılması ,

* Binicinin gövdesinin dikeyin önünde bulunması ,

* Binicinin ağırlık merkezinin atın ağılık merkezine uymaya devam  etmesi ,

* Uyluk , diz , baldır ve üzengi dayanma noktaları ile dengede kalınması ve sabitiyetin sağlanması ,

* Atın ağzı ile eller arasındaki bağlantının devam ettirilmesi ,

* Büstün geriye doğru gelirken atın beline (dolayısıyla art ayaklarına) herhangi bir yükün bindirilmemesidir.

5 . Uzaklaşma: İnişi takiben ilerideki ön ayak yere temas eder , dış ön ayak onu izler.at yerle temasa geçince , yani ön ayaklar yere değer değmez , ağırlığı yüklenmek üzere iç arka ayak ilerideki ön ayağa ulaşır ve yeniden ağırlığı üzerine alır. Bu atın eski yürüyüşüne geçmesini olanaklı kılar.

Yerle temas sırasında dikkat edilecek hususlar :

• Binicinin ağırlık merkezinin atın ağırlık merkezine uymaya devam etmesi ,
• Yerle temas başladığı anda üzengilerdeki basıncın tekrar kuvvetlenmesi ,
• Ellerin yerinde-aşağıda muhafaza edilmesi ,
• Atın ard ayakları yerle temas ederken binicinin gövdesinin dikeye doğru yaklaşmaya başlaması ,
• Uyluk , diz, baldır ve üzengi dayanma noktaları ile dengede kalınması ve yerle temas anında sabitiyetin devamı,
• Atın ağzı ile eller arasındaki bağlantının devamının sağlanmasıdır.

Ali Ekber Ün

At Bilimleri Dergisi İmtiyaz Sahibi.