Uyarı ve Yardımlar

Binicinin atla iletişim kurmak için kullandığı araçlar ve atın bir hareketi yapması için verdiği etkiler uyarı ve yardım olarak adlandırılır. Bu uyarı ve yardımlar, “temel uyarı ve yardımlar” ile “yardımcı uyarı ve yardımlar” olmak üzere iki şekilde sınıflandırılır.

Temel Uyarı ve Yardımlar

Binicinin at üzerinde doğru bir oturuşa sahip olduğunda, atını hissetmeye başlamasıyla, ona etki ederek aralarında kurdukları iletişim sonucunda, atın zorla değil, isteyerek itaat ettiği uyarı ve yardımlardır. Bunlar:

1. Baldır Yardımları: Özellikle ileri sürücü yardımların uygulanmasında kullanılır.
2. Dizginler: Atın ağzı ile el arasında irtibat sağlayarak sevk ve idare görevi görür.
3. Ağırlık ve Bel: Binicinin at üzerinde taşıdığı ağırlık ve bel yardımları.

Baldır Uyarı ve Yardımları

Binicinin apış arasından itibaren tüm bacağının eyer vasıtasıyla atla temas eden yüzeyini kullanarak uyguladığı etkilerdir. Baldırın ana görevi, atın arka ayaklarını harekete geçirmektir. Baldır çeşitleri şunlardır:

1. İleri Sürücü Baldır: Kolan üzerinden yapılan baldır yardımı atın ileri gitmesi için kullanılır.
2. Bükücü Baldır: Atın dış baldır ile dış dizgin arasında bükülüşünü sağlar.
3. Tahdit Edici Baldır: Atın bükülmesi, belirli bir konuma getirilmesi veya istenmeyen yer değiştirmelerin önlenmesi için kullanılır.
4. Yana Sürücü Baldır: Atı yana sürmek için kullanılır.
5. Atlama Baldırı: Atın engeli atlamak üzere yükselmeye başladığında uygulanır.

Yapılışlarına Göre Baldır Çeşitleri

1. Temas: Binicinin baldırının at ile temasta bulunduğu halidir.
2. Sıkma (Basınç-Kavrama): Baldırın temastaki durumuna göre daha aktif kullanılmasıdır.
3. Çarpma: Baldır etkilerine atın duyarsız kalması durumunda uygulanır.
4. Ani Sert Çarpma: Baldıra karşı duyarlılığı artırmak için kullanılır.

Dizgin Uyarı ve Yardımları

Binicinin ellerinin dizginler vasıtasıyla direkt olarak atın ağzına yaptığı uyarı ve yardımlardır. Yapılan etkilere yalnız eller değil, bilek ve dirsek eklemleri de katılır. Dizgin yardımları şunlardır:

1. Koyuverme: Atın hızını artırmak için dizginlere verilen serbestiyettir.
2. Alıkoyma: Atın temposunu yavaşlatmak için yapılır.
3. Tahdit Etme (Sınırlama): Atın bükülü durumunu veya bir hareketin yeterliliğini belirlemek için yapılır.
4. Pasif Dizgin: Ellerin etkili kullanılmasıdır.
5. Yana Döndürme: Dönüşlerde kullanılır.
6. Tutma: Atın dizgine direnmesi durumunda geçici olarak uygulanır.

Dizgin Yardımlarının Yapılış Şekline Göre Çeşitleri

1. Açık Dizgin
2. Doğru Dizgin
3. Ters Dizgin
4. Çapraz Dizgin
5. Cidago Gerisine Çapraz Dizgin

Ağırlık Uyarı ve Yardımları

Binicinin ağırlık merkezi, atın ağırlık merkezine uyumlu olacak şekilde hareket eder. Ağırlık uyarı ve yardımları şunlardır:

1. İleri Sürücü Ağırlık Yardımı: Bel ve kaynakların ileri doğru sürülmesi ile yapılır.
2. Alıkoyucu Ağırlık Yardımı: Büstün geri alınmasıyla yapılır.
3. Döndürücü Ağırlık Yardımı: Ağırlık merkezinin sağa veya sola aktarılmasıyla elde edilir.
4. Sağa-Sola Sevk Edici Ağırlık Yardımı: Yana ve ileri doğru hareket için kullanılır.

Binicilikte uyarı ve yardımlar, at ile binici arasındaki iletişimin en önemli unsurlarıdır ve doğru kullanıldıklarında, atın istenilen hareketleri rahatlıkla gerçekleştirmesini sağlarlar.

Ali Ekber Ün

At Bilimleri Dergisi İmtiyaz Sahibi.